بشر به مقتضاي حب ذات و طبيعت جست‏جوگر خود، همواره

به سرانجام دنيا مي ‏انديشيده است. [1] همه اديان الهي و بيشتر

مکاتب بشري، درباره پايان تاريخ، اظهار نظر کرده‏ اند. [2]

در همه پيش‏گويي ‏هاي مربوط به آخِرُالزّمان، خبرهاي وحشتناک و

نگران‏ کننده ‏اي وجود دارد؛ [3] ولي اغلب بر اين امر اتّفاق نظر است

که پايان کار بشر، روشن و سعادت‏ آميز است. [4] 

بقیه در ادامه مطلب

در تمام فرقه‏ ها و مذاهب اسلامي، کم و بيش سرانجام سعادت‏مند بشر پيش ‏بيني شده است. [5]

در متون زرتشتي (از آيين‏هاي باستان) به صراحت از دوره طلايي بشر

در پايان جهان ياد شده که به آشوب‏ها و بلاهاي بسيار مسبوق مي‏گردد

و با ظهور واپسين منجي (سوشيانس) محقّق مي‏شود. [6] در آيين هندوان نيز

هر دوره انساني به چهار قسمت تقسيم شده که قسمت چهارم آن، مظهر غروب

و افول تدريجي معنويت اوّليه است و از آن، به عصر ظلمت Yuga Kali تعبير مي‏شود؛

سپس منجي بشر ظاهر شده و با فروپاشي جوامع انساني و از بين رفتن

شرارت‏ها، دوره‏ اي نو آغاز مي‏گردد. [7] در متون بودايي نيز از اين دوره، سخن به ميان آمده است. [8] .

در اديان ابراهيمي - بيش از آيين‏ها و مکاتب ديگر - بر دوره طلايي بشر

در پايان تاريخ، تأکيد شده است. در عهد عتيق، برقراري سعادت و

عدالت در سرتاسر جهان پيش‏ بيني شده که به وسيله «مسيح» محقّق مي‏شود. [9]

در عهد جديد نيز به اين مطلب پرداخته شده [10] و مکاشفه يوحنا به طور کامل

به حوادث ناگوار آخِرُالزّمان، اختصاص يافته و در پايان آن، به برقراري

صلح و آرامش جهان تحت حاکميت مؤمنان اشاره شده است. [11]

در ميان مکاتب بشري، پيش‏بيني «مارکس» از مدينه کمونيستي همراه با کمون نهايي

ايجاد شده، تصويري از جامعه بي‏ طبقه و بي‏ نياز از دولت را ارائه مي‏دهد. [12]

پيش‏بيني‏ هاي «رنه گنون» (عبدالواحد يحيي) از افول و فروپاشي تمدّن مادّي غرب و ظهور مجدّد

حقّ و حقيقت - که با نظر به داده ‏هاي آيين‏هاي باستان و اديان ابراهيمي

ارائه شده - خبر مي‏دهد. [13] نظريّه پايان تاريخ «فوکوياما» پيروزي نهايي نظام غربي

و حاکميّت ابدي آن بر سرتاسر جهان را پيش‏بيني کرده است [14] و نظريّه

«برخورد تمدّن‏ها» از «هانتيگون» جنگ جهاني تمدّن‏ها و نظم جهاني نوي بر

اساس مرزهاي تمدّني را در پايان اين دوره از جهان، پيش‏بيني مي‏کند. [15] .

پی نوشت ها:
[1] تاريخ ابن خلدون، ج 1، ص 303.
[2] نجات‏بخشي در اديان، ص 13 و 14؛ علي و پايان تاريخ، ص 25 - 15.
[3] هزاره‏گرايي، ص 25.
[4] نجات‏بخشي در اديان، ص 13 و 14.
[5] قيام و انقلاب مهدي، ص 5.
[6] اوستا، گاهان، يسنه 46، ب 3 و يَشتها، ارديبهشت، ب 17 - 10 و فروردين، ب 129؛ نجات‏بخشي در اديان، ص 71-3.
[7] بحران دنياي متجدّد، ص 1 و اوپانيشاد، ص 774 - 772 و 737.
[8] بودا، ص 518 و 519 علي و پايان تاريخ، ص 23.
[9] کتاب مقدّس، اشعياء 11 و 12، يوئيل 3 و 4، زکريا 9، دانيال 44 :2، و 13 :7 و 27.
[10] کتاب مقدّس، متي 44 - 15 :24، و رسل 21 - 17 :2.
[11] کتاب مقدّس، مکاشفه يوحنا 22 - 4؛ نجات بخشي در اديان، ص 133 - 113.
[12] مارکس و مارکسيسم، ص 94 - 91.
[13] بحران دنياي متجدّد، ص 154 و105 و55 و20 و2 و 186؛ علائم آخِرُالزّمان، ص 200 و199 و188 و 318.
[14] «پايان تاريخ و آخرين انسانها» مجله اطلاعات سياسي و اقتصادي، ص 22.
[15] برخورد تمدّن‏ها و بازسازي نظم جهاني، ص 485 و 516.